DLEK MAKNES

stanbul Kltr Sanat Vakfnn (KSV) koordinasyonunu stlendii Trkiye sergisinde, ok disiplinli tasarm stdyosu Autobann hazrlad Dilek Makinesi adl proje yer alyor.

Kkleri Neolitik alara kadar uzanan Dilek Makinesi, Anadolu inannda derin bir yere sahip, Yunan, Kabala ve Pers inanlarnda da rastlanabilen kadim bir kltrel gelenekten, dilek aacndan ilham alyor. Bir aacn dallarna tutturulan notlar, istekler ya da hayaller, umutsuzluktan doan bir umut eylemi olarak grlebilir. Dilek Makinesi bu ok kltrl gelenei, tasarm ve topyann birlikte nasl ileyebileceine dair temel bir kavray olarak ele alyor.

Yansmal bir meknda, nefes alp verir gibi hava basncyla alan pnmatik bir sistem grnmndeki sergide ziyaretiler, effaf tplerden yaplm altgen bir tnelin iinden gemeye davet edilir. Umutlarn, geleceklerini, topyalarn ve dileklerini yazdklar ktlar tnelin sonunda bulunan kapaktan Dilek Makinesine yerletirirler. Notlar tpler araclyla, ziyaretilerin gr alannn dnda bir yere doru yolculua karlar. Bir dilein gereklemesi iin gln dibine bozuk para atma veya bir mum yakma eyleminde olduu gibi, Dilek Makinesinde de seslenilen o nihai yer gizemini korur.

Thomas More, miras brakt topyann zamanla bu denli deiebileceini tahayyl bile edemezdi. Kresel snma, artan iddet, sava ve terr insanlarn geleceini tehdit ediyor, yerinden edilmelere ve glere neden oluyor. Bu karanlk zamanlarda topyalar ok daha belirgin ve nemli hale geliyor.

G yollarna bakldnda Avrupann etrafnda yeni bir dilek aacnn belirdiini gryoruz. Bu aacn zerine kk notlar balanmyor belki, fakat kitlelerin savatan kaarak topik bir lkeye doru g etmelerinde kendini gsteriyor. Bu, topyann, imknsza ulama midiyle dileklerini bilinmeyene doru gnderen bireyin leinde gelitii ve tasarland u bir topik tavr olarak grlebilir.

 

Autobann kurucular Seyhan zdemir ve Sefer alar Dilek Makinesini olutururken harekete geiren topik fikir de, daha iyi bir gelecek tahayyl edebilmek iin gemie ve imdiye ait bilinen btn parametrelerden kopmakt. nsanlk iin zmler nermeye ve hayal kurma eylemine dair bu cezbedici yaklam, onlar kendi tasarm alanlarnda dnmeye sevk eden en byk esin kaynayd. Tasarmc ikilisinin bugnn dnyasnda bulduklar en byk sorun, kaosla srekli mcadele etmek zorunda kalmadan daha olumlu bir gelecee dair bir fikrin veya hayalin dile getirilememesiydi. Kaos ve eitlilikten mkemmel bir dzen yaratmaya alan nceki sistemlerin eninde sonunda baarsz olduunu gren ikili, sonu olmayan yolculuu hem bir yntem hem de bir form olarak benimsediler. Yolculuklar boyunca topya, onlar yapc dnceye iten ve midin zn korumalarn salayan bir nirengi noktasyd.

Autoban, bienal mekn iin zel tasarlanm, gerek, etkileimli ve kusursuz ileyen mekanik bir sistem oluturmak zere farkl uzmanlarn bir araya geldii disiplinleraras ve kolektif bir alma gerekletirdi. Londra Tasarm Bienali iin benimsedikleri tasarm yaklamlarnda ekip, yeni temsillerde bilindik gelenekleri ifade etmenin ve yzyldr bilinen bir sistemi yeni bir form ve ilevle ina itmenin olanaklarn aratrd.